ACP (Agent Communication Protocol) — ពីកំណើត រហូតដល់ការបញ្ចូលគ្នាជាមួយ A2A

ពេលយើងនិយាយពី AI agents សព្វថ្ងៃនេះ គេតែងតែលើកឡើងពី protocol ជាច្រើន — MCP, A2A, ACP, ANP។ ថ្ងៃនេះខ្ញុំចង់និយាយជាពិសេសអំពី ACP (Agent Communication Protocol) ព្រោះវាមានរឿងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយ៖ វាកើតឡើង រីកចម្រើន រួចហើយ រលាយបញ្ចូលទៅក្នុង protocol មួយទៀត ក្នុងរយៈពេលតែប្រាំបួនខែប៉ុណ្ណោះ។

ACP ជាអ្វី?

ACP (Agent Communication Protocol) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ IBM Research នៅខែមីនា ឆ្នាំ 2025 ជាផ្នែកមួយនៃគម្រោង BeeAI។ វាជា open standard មួយសម្រាប់ឱ្យ AI agent នានា និយាយគ្នាទៅវិញទៅមក បាន។

គោលបំណងចម្បងគឺដោះស្រាយបញ្ហាមួយ៖ agent នីមួយៗសុទ្ធតែមាន interface ខុសៗគ្នា។ បើអ្នកមាន agent ១០ ដែលសរសេរដោយ team ១០ ខុសគ្នា អ្នកត្រូវសរសេរ integration ១០ ដងផ្សេងគ្នា។ ACP ចង់ធ្វើឱ្យវាក្លាយជា standard តែមួយ។

ចំណុចខុសគ្នាធំរបស់ ACP គឺវាជា REST-based — សាមញ្ញ ងាយស្រួលយល់ មិនចាំបាច់រៀន protocol ស្មុគស្មាញអ្វីទេ៖

ACP Client  ──HTTP/REST──>  ACP Server  ──>  Agent A
                                        ──>  Agent B
                                        ──>  Agent C

ACP Server អាច host agent ច្រើនក្នុង endpoint តែមួយ រួច route task ទៅ agent ដែលត្រឹមត្រូវ។

ហេតុអ្វីបានជាយើងត្រូវការវា?

មនុស្សច្រើនច្រឡំរវាង MCP និង ACP។ វាមិនដូចគ្នាទេ៖

Protocol	ភ្ជាប់អ្វីទៅអ្វី	ទិសដៅ
MCP	Agent ↔ Tools / Data	បញ្ឈរ (vertical)
ACP / A2A	Agent ↔ Agent	ផ្តេក (horizontal)

និយាយឱ្យខ្លី៖ MCP ធ្វើឱ្យ agent មួយ ប្រើ database, API, file system បាន។ តែបើអ្នកចង់ឱ្យ agent របស់អ្នក ប្រគល់ការងារ ទៅឱ្យ agent របស់ក្រុមហ៊ុនផ្សេង — នោះជាការងាររបស់ ACP និង A2A។

រឿងភ្លីភ្លើ៖ ACP បានបញ្ចូលគ្នាជាមួយ A2A

នេះជាចំណុចសំខាន់បំផុតដែលមនុស្សភាគច្រើនមិនទាន់ដឹង។

មួយខែក្រោយពី ACP ចេញមក Google បានចេញ A2A (Agent2Agent) នៅខែមេសា 2025 — protocol ដែលដោះស្រាយ បញ្ហាដូចគ្នា។ ក្រោយមក Google បានបរិច្ចាគ A2A ទៅ Linux Foundation នៅខែមិថុនា 2025 ហើយមានក្រុមហ៊ុនជាង 100 ចូលរួមគាំទ្រ រួមមាន Microsoft, AWS, Salesforce និង SAP។

ដូច្នេះ ឧស្សាហកម្មនេះមាន standard ពីរ ដែលធ្វើរឿងតែមួយ — ហើយនោះជាបញ្ហា។

នៅ ថ្ងៃទី 29 ខែសីហា ឆ្នាំ 2025 IBM និង Google បានប្រកាសរួមគ្នាថា ACP នឹងបញ្ចូលទៅក្នុង A2A ក្រោមឆត្រ Linux Foundation។ ការសម្រេចចិត្តនេះដឹកនាំដោយ Kate Blair (IBM) និង Todd Segal (Google) ដោយលោកស្រី Blair បានចូលរួមក្នុង A2A Technical Steering Committee តទៅ។

សេចក្តីប្រកាសផ្លូវការបាននិយាយច្បាស់៖

"The ACP team will be winding down active development and will begin contributing its technology and expertise directly to A2A."

មានន័យថា៖ ACP លែងជា protocol ដាច់ដោយឡែកទៀតហើយ។

ដូច្នេះនៅឆ្នាំ 2026 គួរប្រើអ្វី?

ចម្លើយគឺ ត្រង់ណាស់៖

• MCP — សម្រាប់ agent ↔ tools
• A2A — សម្រាប់ agent ↔ agent (តែមួយគត់)

Protocol ទាំងពីរឥឡូវនេះស្ថិតនៅក្រោម Linux Foundation ទាំងអស់ បន្ទាប់ពី MCP ត្រូវបានបរិច្ចាគទៅ Agentic AI Foundation នៅខែធ្នូ 2025។

បើអ្នកកំពុងប្រើ ACP រួចហើយ BeeAI មាន migration path៖ ប្រើ A2AServer adapter ដើម្បីធ្វើឱ្យ agent របស់អ្នក compliant និង A2AAgent សម្រាប់ភ្ជាប់ទៅ external agent។

A2A ដំណើរការយ៉ាងដូចម្តេច?

ចាប់តាំងពី A2A ជាអ្នកឈ្នះ តោះមើលរបៀបដែលវាដំណើរការខ្លីៗ។

១. Agent Card (discovery) — agent នីមួយៗ publish ឯកសារមួយនៅ៖

/.well-known/agent-card.json

ក្នុងនោះមានប្រាប់ថា agent នេះធ្វើអ្វីបាន (skills), ត្រូវការ authentication បែបណា និង endpoint នៅឯណា។

២. Transport — A2A v1.0 គាំទ្របី៖ JSON-RPC 2.0 over HTTP, gRPC, និង HTTP+JSON/REST។ ចំណែក streaming update ប្រើ Server-Sent Events (SSE)។

៣. Task lifecycle — នេះជាចំណុចដែលធ្វើឱ្យ A2A ខុសពី API ធម្មតា៖

submitted → working → (input-required / auth-required) → completed
                                                       → failed
                                                       → canceled
                                                       → rejected

Task អាច ផ្អាកពាក់កណ្តាលផ្លូវ ដើម្បីសួរព័ត៌មានបន្ថែម រួចបន្តវិញ។ API ធម្មតា (request/response) ធ្វើបែបនេះមិនបានទេ។

៤. Authentication — A2A មិនបង្កើតរបៀបថ្មីទេ។ វាប្រើ OpenAPI security vocabulary ដែលមានស្រាប់៖ API keys, OAuth 2, OpenID Connect និង mutual TLS។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ACP ជាឧទាហរណ៍ល្អមួយនៃរបៀបដែល open standard គួរដំណើរការ។ ជំនួសឱ្យការ ប្រកួតប្រជែងគ្នារហូតដល់បែកបាក់ ecosystem IBM បានសម្រេចចិត្តបញ្ចូលការងាររបស់ខ្លួនទៅក្នុង A2A ដើម្បីឱ្យអ្នកអភិវឌ្ឍន៍មាន standard តែមួយច្បាស់លាស់។

មេរៀនសម្រាប់យើង៖ បើអ្នកទើបតែចាប់ផ្តើមសិក្សា agent protocol នៅឥឡូវនេះ កុំចំណាយពេលរៀន ACP ជា protocol ដាច់ដោយឡែក។ រៀន MCP និង A2A គឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ។

ប៉ុន្តែការយល់ដឹងពីប្រវត្តិរបស់ ACP នៅតែមានតម្លៃ — ព្រោះ DNA របស់វានៅតែរស់នៅក្នុង A2A រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

---

ចំណាំ៖ វិស័យនេះផ្លាស់ប្តូរលឿនណាស់។ ព័ត៌មានក្នុងអត្ថបទនេះផ្អែកលើសេចក្តីប្រកាសផ្លូវការរបស់ Linux Foundation (សីហា 2025) និងឯកសារ A2A ចុងក្រោយបំផុត។